5. Mart 2010 tarihli ULUOVA GAZETESİ` nin birinci sayfasında manşetli ve fotoğraflı olarak verilmiş bir haber var: Elazığ Belediye Başkanı Selmanoğlu: "Harput İhya Olacak" demiş.

Başkanın ağzına sağlık. Güzel demiş. Elazığ ve Elazığlı olup uzaklarda olanlar Harput ile övünüyor. O halde Harput bir şekilde övgüye layık hale getirilmelidir. Sanıyorum ki amaç du budur. Bu amaç doğrultusunda "Harput İhya Olacak" denilmektedir.

Peki, "Harput İhya Olacak" ifadesinden ne anlıyoruz ve ne anlaşılmalıdır?

Elazığ Belediye Başkanımız Sayın Süleyman Selmanoğlu, "Harput İhya Olacak" ifadesini kullanırken ne anlaşılması gerektiğini nasıl ifade buyurmuşlar hangi çalışmalar yapılmış ve yapılmakta olup hangi tespitlerde bulunmuşlardır?

Bakalım:

1. Halka hizmet için projeler yapılmıştır ve bu projeler yakında ihaleye çıkarılacaktır.

2. Kültür Park gibi bir çok hizmet halkın istifadesine sunulacaktır.

3. Elazığ`da bir değişim olmaktadır.

4. Sık sık koordine toplantıları yaparak, çalışmaları değerlendiriyoruz.

5. Harput ile ilgili "Koruma Amaçlı İmar Planı"nın onaylanmasından sonra çalışmalarımız sürat kazanmıştır.

6. Geçtiğimiz ay "Altyapı İhalesi" tamamlandı.

7. Harput`un girişindeki binaların ihale aşamasına gelindi.

8. Fen İşleri Müdürlüğü , Harput`un girişindeki beş ev 10 Mart tarihinde ihaleye çıkarılacaktır.

9. İki ev ve boş bir arsanın imar planı hükümleri doğrultusunda  kamulaştırılması işlemlerine başlanmıştır.

10. Harput kültürüne ve tarihine uygun evler yapılarak Harput`a girerken çok güzel yapıların olmasını hedeflemekteyiz.

11. Restorasyon halindeki evlerin yapımına mevsim nedeni ile ara verilmiştir. Baharla birlikte çalışmalar devam edecektir.

12. Balakgazi Parkı`nın doğusunda yer alan Hoca Mescit Hamamı kamulaştırılacaktır.

13. Hoca Mescit Hamamı kamulaştırıldıktan sonra restore edilerek halkın hizmetine sunulacaktır.

14. Ecdadımızdan miras kalan bu toprakları canlandırmak için seferber olmuşuzdur. Apart otel başta olmak üzere alt yapı çalışmalarımız bu yıl hız kazanacaktır.

15. Harput, yeniden eski günlerindeki gibi adeta turizm cenneti olacak.

Yukarıdaki açıklamalar, tespitler ve çalışmaları irdelediğimiz zaman karşımıza neler çıkacaktır, neler çıkmayacaktır? Bizim görevimiz bunları takip etmek, anlaşılmayanı anlaşılır hale getirmek, aydınlatmaktır. Yoksa biz ne yaptırımıyız, ne uygulamacıyız. Bizim görevimiz budur. Ama bu görevi yaparken de meselelere iyi vakıf olmak lazımdır. Aksi halde aydınlatıcı değil. Karartıcı oluruz. Bu noktayı çok iyi bilmeliyiz. Kendimizi Belediye Başkanının yerine, onların ekiplerinin yerine, yatırımcı kuruluşların yerine koymayalım. Bu noktada haddimizi bilelim. Bunu söyleyenlere karşı da hoplamayalım!

Dileriz ki bu tespitleri, çalışmaları, önerileri ve planlamaları takip ederken bizim söyleyeceklerimiz, her zaman söylediğim gibi "havanda su dövmek" misaline benzemesin. Biz belediyecilikten anlamayız, planlamacılıktan anlamayız, şehircilikten anlamayız... Onun için de kalkıp "Harput`u böyle ihya edelim, şöyle ihya edelim!" gibi önerilerde bulunma densizliğinde bulunmayız, bulunmamamız gerekir. Anak, "ihya" kelimesinin içerdiği anlam ile Harput`u bir zamanlar Harput yapmış olan özellikleri bilinçli olarak düşünerek bağlantılar kurabiliriz.

Nasıl mı? Şöyle:

Yukarıdaki tespitlere ve çalışmalara baktığımız zaman, Öncelikle Harput`un bugünkü meselelerinin doğru tespit edilmesinde rol almış olan ilgililer kimlerdir? Hangi verilerden hareket etmişlerdir? Bu tespitler yapılırken fikir alış verişlerinde halkın duyguları ve düşünceleri ne kadar alınmıştır? Tarihçilerin, mimarların, mühendislerin, sosyologların, psikologların, coğrafyacıların, kültürcülerin görüşleri nedir, alınmış mıdır? Bizlere düşen, bu konuda yapılan çalışmaları kritik etmek ve halka duyurmaktır. Asıl mesele de yıllar yılı takip ettiğimiz bu türden çalışmalar sonrasında gelinen noktayı ortaya koyabilmektir, yansıtabilmektir. Gazetecilerin görevleri, çalışmaları sonrasında da kemikleşen, kangrenleşen, halledilemeyen ve mesele olarak ortada kalan hususlara dikkat çekmek ve  meseleleri halledeceğiz, biz yapacağız diye ortaya çıkma bilgeliğinden vazgeçmektir.

Şimdi, "Harput İhya Olacak" açıklaması ile meseleler ortaya konulmuştur. Demek ki şu anda Harput abat değil berbattır. Abat veya ihya olabilmesi için bugünkü görünümünü bir mesele olarak almak ukalalık sayılmaz. Çünkü bu meseleleri tespit edenler kurumlar, ekiplerdir. Yani onlarca kafa, zekâ, tecrübe, ihtisastır. Bir kişinin bu kadar donanıma sahip olması mümkün müdür? Değildir. Ama bizim gazeteciliğe sonradan  soyunanlar kendilerini onlarca kafa, zekâ, tecrübe, ihtisas sahiplerinin yerine koyabiliyor ve memleketi şekillendirebiliyorlar!

Ama onları da, yani Elazığ`ın meselelerine sahip çıkma yetkisinde olanları da kimselerin küçümsemeye hakları yoktur. Bu konuda Mimar Sinan`ın ip çektirerek minareyi düzelttirdiği çocuğu düşünün. Mimar Sinan o çocuğu küçümsemiş miydi? Hayır. O zaman bunları küçümsemesin kimse. Onlara da bir mavi boncuk dağıtmak gerekir.

Şimdi Harput`ta yaşayan bir kimse olarak, Harput`u bildiğini iddia eden bir kimse olarak, Harput`u takip eden bir kimse olarak ""Harput İhya Olacak" ifadesi sonrasında sorulması gerekenleri ve ortaya çıkmış meseleleri belirleyelim:

1. Harput`un geçmişteki görünümü nasıldı?

2. Bugünkü görünümü nasıldır?

3. Bu iki görüntü arasında bir uyum aranacak mıdır, aranmayacak mıdır?

4. "Koruma Amaçlı İhya" ifadesi ile ne amaçlanmaktadır?

4.1. "Eski Harput" adına ne varsa onları korumak mı?

4.2. Bugünkü Harput`un daha beter olmasını önlemek mi?

4.3. Eski Harput hayali ile yeni bir Harput mu oluşturmak?

5. "Halk" denildiği zaman anlaşılması gereken Harput`ta oturanlar mıdır? Yoksa Elazığ`dan gelerek piknik yapanlar, gezenler ve çekip gidenler midir?

6.

Şimdi, tespitleri, meseleleri çalışmaları ve tasarıları tek tek ele alalım :

1. Halka hizmet için projeler yapılmıştır ve bu projeler yakında ihaleye çıkarılacaktır.

"Halka hizmet" demek, halkın beklediğini vermek demektir. Halkın beklemediği bir şeyi vermek, halkın ihtiyacı olmayan bir şeyi halka sunmak hizmet sayılmaz. Harput için Halk ne istemiştir? Bunun anketi mi yapılmıştır, araştırması mı yapılmıştır? Ne yapılmıştır?

Halkın bu konudaki temayülü araştırılmışsa nasıl araştırılmıştır, sonuçta halkın ihtiyaçları, istekleri ne şekilde belirlenmiştir? Bunlar halka açıklanmış mıdır? Yapılan projeler bu isteklerin, ihtiyaçların neresindedir?

 Halkın onaylayıp onaylamadığı projeler ihaleye çıkarıldığı zaman eleştiriler olduğunda eleştirileri ahları vahları kimler karşılayacaktır?

2. Kültür Park gibi bir çok hizmet halkın istifadesine sunulacaktır.

"Kültür Park" denildiği zaman ne anlaşılmaktadır? Bu isim altında neresi kastedilmektedir? Bu parkın halk ile olan ilgisinin boyutları bir araştırma ile verilmiş midir?Daha önceden bu park halkın hizmetine sunulmuştur gibi bir anlayış var. Peki halk bu hizmet karşılığında ne düşünmüştür?

Bu konu çok yönlü olarak soruşturulmalı ve diğer hizmet birimlerinin açılıp açılmamasına öyle karar verilmelidir. Ama bunlar da yapılırken "Hangi halk?" sorusunun ev abı verilmelidir? Harput sakinleri mi, yoksa haftası veya ayı birlik gelenler mi?

3. Elazığ`da bir değişim olmaktadır.

Evet, toplumlar ile birlikte her şey değişir. Görüntü değişir, ihtiyaçlar değişir, düşüneler ve hayaller değişir. Bu tabii bir değişimdir. Bu değişimin önünü kimseler alamaz. Önemli olan bu değişimleri planlı, düzgün ve olumlu adımlar ile kontrol edebilmektir. O zaman değişmeler olumlu değişmeler olarak nitelendirilebilirler.

4. Sık sık koordine toplantıları yaparak, çalışmaları değerlendiriyoruz.

Olması gereken bir meseledir bu. İnsanların ve kurumların kendilerini denetlemeleri çok önemli bir husustur. Ancak kurumların durum değerlendirmesi kendi yaptıklarını söylemek değil, halkın ve halkın sözcülerinin veya halkın sözcülüğüne soyunmuş temsilcilerin düşünceleri ile yapılanların örtüşüp örtüşmediğinin kiritik edilmesi hususuna dayanması olmalıdır.

5. Harput ile ilgili "Koruma Amaçlı İmar Planı"nın onaylanmasından sonra çalışmalarımız sürat kazanmıştır.

"Koruma Amaçlı İmar Planı" nın onaylanması hususu çok önemlidir. Harput halkı benim sözcülüğümde bu olaya karşı çıkmıştır. Ama proje onaylandıktan sonra halka durum anlatılmıştır.

"Koruma Amaçlı İmar Planı" nda korunan nedir? Aşağıya aldığımız sorular bu çerçeve içinde cevap buluyorlar mı?

5.1. Harput`un geçmişteki görünümü nasıldı?

Evet, "Koruma Amaçlı İmar Plan" da korunan Harput`un geçmişteki durumu mudur? Yoksa eski durumdan bugünü kalmış olanlar mı koruma altına alınmıştır?

"Koruma Amaçlı İmar Planı"nda halk nerededir? Asıl korunması gereken halk değil midir? Harput halkını bu planın neresinde tutuyoruz?

5.2. Bugünkü görünümü nasıldır?

"Koruma Amaçlı İmar Planı", Harput`un bugünkü durumunu mu korumayı amaçlamaktadır? Peki, bugünkü durumu korumak söz konusu ise değişim neden vardır? Niçin değişim yapılmaktadır?

Halk bu değişimin neresindedir ve nasıl korunacaktır? Bu konuda hangi açıklama mevcuttur?

5.3. Bu iki görüntü arasında bir uyum aranacak mıdır, aranmayacak mıdır?

"Koruma Amaçlı İmar Planı"nda dün ile bugün arasındaki görüntü farkı nasıl açıklanmıştır, nasıl açıklanacaktır, bu farkı doğuran nedenler nelerdir?

Bugün yapılması gereken değişimler, uyum ile ne kadar uyumlanacaktır? Aradaki beliren fark, "Koruma Amaçlı İmar Planı"na uygun olacak mıdır?

5.4. "Koruma Amaçlı İhya" ifadesi ile ne amaçlanmaktadır?

"Koruma Amaçlı İmar Planı" , "Koruma Amaçlı İhya " olarak ifade edilirken iki ifade arasındaki bu değişimin nedeni nedendir?İmar etmek, ansız bir yapılandırma da ihya toplumsal bir yapılandırmayı mı ifade etmektedir?

5.5. "Eski Harput" adına ne varsa onları korumak mı?

Gerçekten, "Koruma Amaçlı İmar Planı" eski Harput adına ne varsa onları korumak gibi bir görev mi üstlenmektedir? Peki ne kalmıştır eski Harput`tan günümüze? Bunların bilen hey`etler tarafından bir dökümü yapılmış mıdır?

Yoksa eski  görüntüsü içinde olan binaları "Eski Harput" tan kalma olarak mı kabul etmişlerdir? Doğrusu yanarım buna. Niye yanarım? Çünkü benim bile çalıştığım, ameleliğini yaptığım evleri tarihi yapı diye korumaya alan bir uzmanlığı ben sorgularım. Bilmiyorlarsa gelsinler öğreteyim.

5.6. Bugünkü Harput`un daha beter olmasını önlemek mi?

Bugünkü Harput susuzdur. Evleri oturulamayacak kadar harabe olmuştur. Alt yapı sıfırdır. İnsanlarına değer verilmiyor. Bundan daha beter olabilecek bir durum var mıdır?

Evet vardır. Çünkü beterin de beteri vardır. Bunu biliriz.

5.7. Eski Harput hayali ile yeni bir Harput mu oluşturmak?

Eski Harput hayali ile yeni bir Harput oluşturmak ne anlama gelir?

Harput`un eski şaşaasını yeniden kurmak mümkün müdür? Hayır. Buna ne siyaset, ne ekonomi ve ne de başka faktörler müsaade eder. Peki o zaman nedir bu Harput`u anlandırmak olayı? Her tarafı park yapacaksın, piknik alanı yapacaksın ve böylece de Harput canlanacak öyle mi?

Buna  insansız bir yer yapacağız deyip çıkmak gerekir.

6. Geçtiğimiz ay "Altyapı İhalesi" tamamlandı.

"Alt Yapı İhalesi" ne anlama gelmektedir? Bayındırlıkta "Alt yapı" , bir şehrin toprak altındaki temel ihtiyaçları olan sistemleri ifade eder. Harputlular olarak sevinelim mi?Harput`un alt yapısı yapılacak mı?Lağımlar, su tesisatları, kanalizasyonlar yapılacak mı?

Yok bu değilse nedir alt yapı? Açıklanmalıdır. Halk bunu iyi anlamalıdır.

7. Harput`un girişindeki binaların ihale aşamasına gelindi.

Harput`un girişindeki binalar ihale aşamasına geldi.Bu binalar, hangi binalardır? Ahmet Bey Mahallesindeki binalar. Dağ Kapı altındaki Küçük Efendi Gillerin ev ve Hacı Hıdırların evi olup sonradan Dönerlerin ikametgahı olan binalar restorasyon halinde.

Dağ Kapı`dan Ağa Camii`ne giden rampanın girerken solunda kalan evler alttan yukarıya şu kimselere aittir: En alt sol köşedeki ev Bekir Hoca gilin evdir. Onların lakapları "Sulu Evliler"dir. Barım soyadını taşırlar. Bekir Hoca`dan Fehmi Usta`ya ve ondan da çocuklarına intikal etmiştir. Onun yukarısındaki ev Çorbacılarındır. Nazım Çorbacı`dan oğullarına ve kızlarına intikal etmiştir. Onun yukarısındaki ev Muzaffer gilin evdir ve oğulları ile kızlarına intikal etmiştir. Onun yukarısındaki ev ise Sallağ Ahmet`ten oğlu Fethi`ye intikal eden evdir.Burada dört ev vardır, ama beş evden söz edilmektedir. Beşinci ev kimindir?

8. Fen İşleri Müdürlüğü , Harput`un girişindeki beş evi 10 Mart tarihinde ihaleye çıkaracaktır.

Bu açıklamanın gerektirdiği sorgulamayı 7. madde içerisinde yaptığımız için yeniden tekrarlamaya gerek görmüyoruz.

9. İki ev ve boş bir arsanın imar planı hükümleri doğrultusunda  kamulaştırılması işlemlerine başlanmıştır.

Bunlar hangi evlerdir ve kimlere aittir? Bu konuda yeterli bir açıklama yoktur.

10. Harput kültürüne ve tarihine uygun evler yapılarak Harput`a girerken çok güzel yapıların olmasını hedeflemekteyiz.

Harput kültürüne ve tarihine uygun evler, ifadesinde hangi ev model alınacaktır?Bizler eski Harput`un eski evlerini de bilen kimseleriz. Bu evlerin resimlerini de toplayıp arşiv etmiş durumdayız. Yakın zamanlara kadar da içinde oturduğumuz evlerden mi söz ediliyor? Yoksa Ulu Cami civarındaki evden mi söz ediliyor? Biz o evin eski halini de biliyoruz. Şimdiki hali ile benzeşir bir noktası varsa eski fotoğrafları getirilsin de görelim. Belki hafızamız yanılmaktadır. Dileriz ki hafızamız yanılmış olsun.

11. Restorasyon halindeki evlerin yapımına mevsim nedeni ile ara verilmiştir. Baharla birlikte çalışmalar devam edecektir.

Temennimiz bu evlerin bir an öne bitirilerek gerekli görülen hizmet alanına sunulmasıdır.

12. Balakgazi Parkı`nın doğusunda yer alan Hoca Mescit Hamamı kamulaştırılacaktır.

Balakgazi Parkı`nın doğusunda yer alan Hoca Mescit Hamamı, Park`a göre tanımlanmamalıdır. Tarihi olan yapı Hamam`dır . Hiçbir yerde herkesin bildiği binayı , bilinmeyen bir alan ile tanımlamazlar. Neyse, önemli değil; önemli olan Hamam`ın kamulaştırılması olayıdır. Bu hamam eskiden beri Ozanlar ailesine  mensuptur. Rahmetli Osman Emi`den kalan bu hamam çocuklarına intikal etmiştir.

13. Hoca Mescit Hamamı kamulaştırıldıktan sonra restore edilerek halkın hizmetine sunulacaktır.

Bu Hoca Mescit Hamamı  restore edilecek ise, Cimşit Hamamı gibi lokanta olarak mı hizmet verecektir? Yoksa hamam olarak mı? Bizce bu husus da açıklanmalıdır.

14. Ecdadımızdan miras kalan bu toprakları canlandırmak için seferber olmuşuzdur. Apart otel başta olmak üzere alt yapı çalışmalarımız bu yıl hız kazanacaktır.

Bu açıklama çok güz el. Ama biz bu açıklamanın içinde insanlarla ilgili bir husus göremiyoruz. Canlanmak ancak insanla olur. Harput`a toprağım diye sarılıp kalan bu insanlar için ne yapılıyor? Ne yapılmıştır? Bu insanlar sefil insanlardır. Ellerinde av uçlarında olmayan bu insanlar, yapılan hiçbir yapıda hak iddia edememekte, bu yapılarda çalıştırılmamaktadır. Harput`un hangi turistik tesisini Harputlular çalıştırmaktadır?

15. Harput, yeniden eski günlerindeki gibi adeta turizm cenneti olacak.

Harput eskiden beri turizm cenneti olmamıştı. Şimdiden sonra da olmaz. Bizde bir laf vardır: "Ağlayanın malı gülene hayretmez." Turizm Cenneti, fadesi hangi konumdaki yerler için kullanılmaktadır? Bunu bilmek lazım. Bunları bilmek de Harputluların hakkıdır.

Bu yazının muhatabı veya muhatapları olacak mı bilmiyorum. Emin de değilim. Çünkü bize ve halka rağmen hep bir şeyler yapılıyor. Bu yazıya muhatap çıkar veya çıkmaz, bilmiyorum ama muhatap olmaya niyetlenenlerin iyi düşünmeleri gerektiğini tavsiye ederim.